“`html
İran’da artan hayat pahalılığı ve derinleşen ekonomik sıkıntılar, 28 Aralık Pazar günü Tahran’ın Kapalı Çarşısı’nda başlayan protestolarla kendini gösterdi. Kısa bir sürede bütün ülkeye yayılan bu eylemler, “Aralık Protestoları” adı altında son yılların en kapsamlı toplumsal hareketi haline geldi.
Protestoların ikinci haftası sona yaklaşırken, yaklaşık dört gündür süregelen internet kesintisi nedeniyle İranlılar, hem kendi aralarında hem de dış dünya ile iletişim kurma konusunda zorluk yaşamaktalar. Bu durum, bağımsız bilgi ve haber erişimini de ciddi şekilde engelliyor.
Acil Müdahale Çağrısı
İran Bağımsız Sinemacılar Birliği (IIFMA), hükümetin son haftalardaki sert müdahale eylemlerinin ardından uluslararası topluma “acil müdahale” çağrısında bulundu.
Protestolar sırasında güvenlik güçlerinin müdahalesi nedeniyle binlerce insanın hayatını kaybetmesinden endişe edilmekte. IIFMA, birçok sinemacı ve sanatçının da bu süreçten doğrudan mağdur olduğu bilgisini verdi. Yapılan açıklamada, oyuncu Ahmad Abbassi ve yönetmen Javad Ganji’nin 9 ve 10 Ocak tarihlerinde meydana gelen olaylar sırasında yaşamlarını yitirdiği bildirildi.
IIFMA, İran’da yaşanan olayları “ciddi bir insani kriz” olarak nitelendirerek, “İslam rejiminin uyguladığı aşırı ve orantısız güç kullanımı endişe verici boyutlara ulaştı” ifadelerini kullandı. Ayrıca, “Gözlerimizin önünde, Tiananmen’i andıran, fakat on kat daha büyük bir trajedi şekilleniyor. İran halkının yardım çağrısına acil cevap verilmesi ve daha fazla kan dökülmesinin önlenmesi hayati öneme sahip. Harekete geçme zamanı şimdi” dedi.
İranlı yönetmenler Jafar Panahi ve Mohammad Rasoulof, protestoların yoğunlaştığı bir dönemde uygulanan internet kesintilerini sert bir dille eleştirdi. İki sanatçı, sosyal medya üzerinden yaptıkları ortak açıklamada, iletişim kanallarının kapatılmasının, protestoculara yönelik şiddeti saklama amacı taşıdığını ifade etti.
Altın Palmiye ödüllü yönetmen Jafar Panahi, geçtiğimiz ay İran yönetimi tarafından “propaganda faaliyetleri” gerekçesiyle bir yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Diğer bir yönetmen olan Mohammad Rasoulof ise hakkında verilen cezanın itiraz süreci ile meşgulken, 2024’te İran’ı terk ederek Avrupa’da sürgün yaşamaya başlamıştır.
Yapılan ortak açıklamada, “Son günlerde milyonlarca İranlının, İslam Cumhuriyeti’ne karşı düzenlemiş olduğu protestoların ardından hükümet, baskı yöntemlerine bir kez daha başvurdu” ifadesine yer verildi.
İran Halkı Korumasız Bırakılıyor
Yönetmenler, İran yönetiminin cep telefonları, sabit hatlar ve internet bağlantılarını keserek, ülkedeki iletişimi tamamen kopardığını vurguladılar. Açıklamada, “Bu tür önlemler uygulandığında, protestolar sırasında meydana gelen şiddeti saklama amacı güdülmektedir” denildi.
Panahi ve Rasoulof, İran halkının savunmasız durumda olduğunu belirterek uluslararası topluma, insan hakları örgütlerine ve medya kuruluşlarına çağrıda bulundular. Açıklamada, İran’daki olayların gözlemlenmesi için iletişim platformlarına erişimin acilen sağlanması gerektiği ifade edildi.
Yaklaşık iki haftadır devam eden protestolar ve artan şiddet iddiaları, İran diasporasındaki birçok sanatçının da seslerini yükseltmesine neden oldu. #IranianRevolution ve #IranianRevolution2026 etiketleriyle sosyal medyada yayılan paylaşımlar, İran’daki olayların küresel ölçekte yankı bulduğunu gösteriyor.
Uluslararası Medya ve Topluma Çağrı
İranlı sanatçı Soheila Sokhanvari, sosyal medya paylaşımında “Silahsız ve masum bireyler, İran’da cezasız bir şekilde şiddete ve gerçek mermilere maruz kalıyor. Bu bir protesto değil, bir devrim. Lütfen onların sesi olun” ifadelerini kullandı. Sokhanvari, internet kesintisine rağmen uluslararası medyanın haber yapmasının, İran halkına yalnız olmadıkları mesajını vereceğini belirtti.
Oyuncu Golshifteh Farahani ise Instagram üzerinden yaptığı paylaşımda, İran halkının direnişini kutladı. “İran bir kez daha alevler içinde. Kalbim İran halkıyla birlikte atıyor” diyen Farahani, ülkeden ayrılan sanatçılardan biridir.
İran kökenli komedyen Omid Djalili, The News Agents programında, İran’daki halkın sesini duyurmak için çaba sarf ettiğini dile getirdi. Djalili, protestoların gidişatıyla ilgili olarak, “Artık #IranProtest2026 etiketi yerini #IranRevolution2026‘ya bıraktı” değerlendirmesini yaptı.
“`
